Padişah Vahdettin hakkında resmi tarihi ve Nutuk’u dayanak alanlara göre durum tartışılmayacak kadar açıktır:
“Vahdettin şahsi çıkarları için düşmanla iş birliği yaptı, Millî Mücadeleye savaş açtı, o hâlde haindir.”
Padişah Vahdettin’e çeşitli boyutlardan bakmayı tercih eden orta yolcu tarihçi ve aydınlara göre Vahdettin hatalı bir siyaset izlemekle birlikte vatan haini değildir. Olsa olsa bulunduğu ortamın ve yaşadığı kritik saatlerin etkisi altında kalarak değişken tavırlar ...