Tasavvuf literatüründe "vatan, gurbet, sıla-i rahim" kavramları insanın dünyaya seferini ele alırken üzerinde durulan temel mefhumlardandır. Sûfîlere göre insanın esas vatanı bu dünya veya içinde konakladığı bedeni değildir. Bilakis, insan sadece dünyada değil kendi bedeninde dahi gurbettedir. Onun esas vatanı ise, bu dünyaya gelmeden önce koparıldığı aslıdır/hakîkatidir. Hz. Mevlânâ Mesnevî'sinin ilk on sekiz beyitinde
Beni neyistandan kestiklerinden beridir feryadımdan kadın erkek a ...