Bir topluma ilişkin değerlendirmelerde bulunurken toplumu oluşturan tüm bileşenlerin göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Divaneler, meczûblar gibi kimilerine göre İlahi bir çekim sonucu olağan davranışları sergilemeyen kimseler, toplumun dışında görülmek bir yana diğerlerine oranla oldukça imtiyazlı bir konuma sahiptirler.
Divaneler söz konusu olduğunda, Büyük oranda Evliya Çelebi'den yararlanılmakla birlikte, hatırat ve tabakatlardan elde edilen birbirinden değerli bilgilere ula ...