Mustafa Kemal, Samsuna çıktığı günden, hemen hemen bu fani dünyaya gözlerini yumuncaya kadar, yürüdüğü teşkilatlanma, toplanma, inandırma, istiklal fikrini temellendirme, birlik, beraberlik, ordu yaratma, düşman tabiyelerini idare etme, savaş, zafer, isyan, inkılâp ve devletçilik yollarında karşısına çıkıp ayak direyen, kendisine kafa tutan çok insanla karşılaşmıştır. Çok insanla mücadele etmiş, çok insana fikirlerini kabul ettirmeye, onların yanlış fikirlerini düzeltmeye çalışmıştır.
...